Nederland 2122 tot 1100 jaar geleden

Historische wandkaart Nederland 100 v. Chr. tot 922

Een historische wandkaart uit 1909 toont Nederland van 100 voor Christus tot 922. De kaart van J.T. de Jager laat zien hoeveel kan veranderen in een deltagebied.

De Friezen bevolkten in die periode het gebied van Leiden tot Noord-Duitsland. Langs de kust woonden de Kaninefaten (Canenefaten in de huidige spelling). Ten zuiden van de grote rivieren zaten de Bataven en Romeinen, de rode lijnen zijn Romeinse wegen.

Waarom zou de kaartenmaker 922 als eindjaar hebben gekozen? De tijdlijn van de Nederlandse geschiedenis op Wikipedia vermeldt over dat jaar alleen dat de Friese graaf Dirk I Egmond verwerft en de Abdij van Egmond sticht. Dan lijkt 925 belangrijker, waarin Holland, Kennemerland en Texel door de koning van Duitsland, Hendrik de Vogelaar, worden veroverd.

Interessant is welke nederzettingen er in die periode toe deden. In het huidige Friesland waren dat Dokkum, Stavoren, Wierum en Leeuwarden, dat toen nog aan de Middelzee lag. Het opvallende is dat alle belangrijke plaatsen in Noord-Holland later niet tot grote steden zijn uitgegroeid: Medemblik, Winkel, Heilo en Egmond.

Sommige gebiedsnamen komen we ook tegenwoordig nog tegen, zoals bijvoorbeeld Kinheim als honkbalclub (in Haarlem) en Flehite als museum (in Amersfoort). Ambla (Ameland) en Texla (Texel) waren een streek maar nog geen eiland (Texel werd dat in 1170). Dordrecht en Vlaardingen waren kustplaatsen.