Blauwzweem witverbeteraar

Reckitt's zakje blauw emaille bord

Wie weleens een muur wit heeft geschilderd weet dat tussen twee potten muurverf van hetzelfde merk al een kleurverschil kan zitten. Laat staan tussen die van verschillende merken.

Soms staat er alleen ‘wit’ op de verpakking (bijvoorbeeld bij het huismerk van bepaalde bouwmarkten). Dat is verraderlijk, want ‘wit’ bestaat niet. Witte muurverf met kleurcode RAL 9016 oogt witter dan RAL 9010. Dat komt omdat er wat meer blauw in zit.

Wit gemengd met wat blauw is optisch witter, omdat het door de toevoeging meer licht reflecteert. Wie sneeuw wil schilderen voegt blauw toe om de sneeuw nog witter te laten lijken. Iets dergelijks is ook van toepassing op textiel.

Vroeger werd aan de witte was (met name die van de witte lakens) een zakje blauw toegevoegd voor witter resultaat. Dit is geen bleekmiddel maar een samenstelling van de kleurstof ultramarijn en natron, een mengsel van natriumbicarbonaat (zuiveringszout) en natriumcarbonaat (soda).

Een simpele en doeltreffende truc. Weliswaar tijdelijk, want je wast het blauw er op den duur weer uit (dus marketing-technisch gezien ook interessant).

Opmerkelijk genoeg maakt blauw wit niet alleen witter, maar zwart ook zwarter. Althans: bij vierkleurendrukwerk wordt door 40% cyaan aan standaard zwart (kobalt) toe te voegen een dieper zwart verkregen.

Het mooiste zwart in vierkleurendruk krijg je weliswaar met 50% cyaan, 40% magenta, 40% geel en 100% kobalt, of zelfs 100% van alle vier de kleuren, maar dit kost veel inkt is daarom niet bepaald milieuvriendelijk. De drukker zal het ook niet willen uitvoeren, zeker bij grote vlakken. Teveel risico op smetten en overzetten (oftewel: een knoeiboel).

Doorgaans wordt een maximale inktbezetting tussen de 225 en 300% aangehouden (de vier percentages bij elkaar opgeteld), afhankelijk van de gekozen papiersoort. Gesatineerd (glad) papier kan een wat hogere inktbezetting aan.